[В'етнам 2024](https://anatollatotin.me/vietnam/2024/) # Ханой. Частка 1 На [Яндэкс](https://yandex.by/maps/-/CTemFJON) і [Гугл](https://maps.app.goo.gl/31XTbYrTZKuzJP1a7) мапах. Дні 3–4. Раніцай іду прагуляцца і выпіць кавы. Пакуль дрэнна арыентуюся ў горадзе і не ведаю, дзе шукаць спэшалці, заходжу ў Старбакс (даруйце, кававыя багі 🙏🏻). У Віетнаме ўсё пачынае працаваць рана: нават сеткавы Старбакс адкрываецца а 7-й раніцы. Унутры — звычайныя гараджане. Заўважыў, што ў гарадах Віетнама людзі любяць прыбрацца. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/1.mp4?v=muydfrqyx9pv) ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/2.avif?v=mpqw3umpai1t) Зноў злавіў нейкі дысананс: калі прыязджаеш у цёплую краіну, адчуваеш сябе больш расслаблена, уключаецца нейкі паўкурортны настрой, апранаешся прасцей. А ў вялікіх азіяцкіх гарадах бачыш людзей, якія відавочна стараюцца добра выглядаць. У такія моманты адчуваю нешта накшталт неадпаведнасці. Віетнамскі Старбакс здзіўляе: тут ёсць спэшалці-кава і альтэрнатыўныя спосабы заварвання. Упершыню бачу сіфон у сеткавай кавярні. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/4.mp4?v=muydg1ip3g9va) Калі прыяжджаеш у Азію, зьвяртаеш увагу, што вакол вельмі шмат розных дэталяў. Вельмі шмат дэталяў! Турысты традыцыйна фатаграфуюць правады ў азіяцкіх гарадах. ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/5.avif?v=mpqz57qgarjl) ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/9.avif?v=mpr18nnzb8n0) Хоць частка камунікацыяў праходзіць пад зямлёй — на гэта паказваюць шыльды на тратуарах. Напэўна, там у асноўным высакавольтныя кабелі. ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/27.avif?v=mpsr9vmbegby) ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/28.avif?v=mpsr9vmkgglj) ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/29.avif?v=mpsr9vmio2op) У старым Віетнаме падатак на ўчастак залежаў ад шырыні фасаду, які выходзіў на вуліцу. Гэта моцна паўплывала на архітэктуру гарадоў. Назавём такі тып архітэктуры «дом-труба»: вузкі фасад, выцягнутая ў глыбіню пабудова, першы паверх адведзены пад гандаль або сэрвіс, а наверсе жыве сям’я. Часам гэта можа быць гатэль або ўстанова на некалькі паверхаў. ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/3.avif?v=mpqwkbu2826k) ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/8.avif?v=mpqzs1hcdyl1) ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/13.avif?v=mpr1wie9bzav) Праз гэтую асаблівасьць пляніроўкі большая частка гораду схаваная ў глыбіні забудовы. ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/56.avif?v=mptp55ld9ayh) ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/55.avif?v=mptp55kseb78) Дэталяў сапраўды вельмі шмат. Напрыклад: навошта сярод правадоў замацаваная пластыкавая бутэлька з вадкасьцю 🤔; над уваходам на маленькай жоўтай шыльдзе напісана «Акцыянэрная кампанія па кансалтынгу і інвэстыцыях Hanovet»; на падлозе — плітка францускага каляніяльнага пэрыяду. Незвычайны будынак часоў францускай калянізацыі: [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/7.mp4?v=muydgcr2ifu6) Вядома, калі распавядаеш пра Віетнам, трэба паказваць мапэды! [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/12.mp4?v=muydfsvc1d1gw) [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/6.mp4?v=muydgag021j4q) Мапэдаў шмат. Вельмі шмат. Яны паўнавартасная частка асяродзьдзя. Часта большая частка тратуараў адводзіцца пад паркоўку мапэдаў. ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/20.avif?v=mps9xkiupz3e) [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/21.mp4?v=muydfv9n1fg35) На такіх відэа я пакідаю гук. Амаль усюды гэта проста гук гораду — то бок мапэдаў. Гэта адзін з галоўных гукаў Ханою. Бардзюры адмыслова робяць скошанымі, каб было зручна заяжджаць і зьяжджаць на мапэдах. Часта дадаткова дадаюць пандусы. ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/22.avif?v=mps9xkibqfcy) ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/23.avif?v=mps9xkhatsaj) Наагул, прыкметная частка віетнамскага побыту праходзіць на мапэдах: на іх перакусваюць, на іх адпачываюць. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/25.mp4?v=muydfwa5rg0r) [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/26.mp4?v=muydfwta1cqo0) У многіх блогах я чуў абурэньне віетнамскім рухам мапэдаў. Галоўная прэтэнзія: мапэды не выконваюць правілы дарожнага руху і не прапускаюць пешаходаў. У такіх водгуках я нярэдка ўлоўліваю пагляд зьверху ўніз: маўляў, віетнамцы робяць нешта няправільна, не як «цывілізаваныя» людзі. Але амаль за тыдзень у Ханоі я ні разу не бачыў ні ДТЗ, ні канфліктаў. Проста пераходзіць дарогу тут трэба інакш, чым прывык эўрапеец: павольна, прадказальна, гледзячы па баках. Быць уключаным у сытуацыю. Не варта пераходзіць дарогу, уткнуўшыся ў тэлефон і чакаючы, што ты тут галоўны. Роварныя рыкшы: [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/19.mp4?v=muydfun51r8tg) [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/17.mp4?v=muydftfz1iflg) Здаецца, цяпер яны возяць пераважна турыстаў. Раней я адчуваў нешта накшталт гішпанскага сораму, калі худыя віетнамцы вазілі тоўстых турыстаў. Цяпер чамусьці стаў ставіцца да гэтага спакайней. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/18.mp4?v=muydfu082dfyk) Жыцьцё тут адбываецца на вуліцы. ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/11.avif?v=mpr1f3168zk7) [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/10.mp4?v=muydfsarm2q5) [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/42.mp4?v=muydg3p1mfiu) [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/43.mp4?v=muydg47n1559a) У такую сьпёку какраз добра заходзіць какосавае малако. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/30.mp4?v=muydfxb980be) ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/31.avif?v=mpsrkzm74cwd) ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/78.jpg?v=mq2g7sgc2j3qj) Паступова какосы запаўняюць усе паверхні на вуліцах. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/32.mp4?v=muydfxu819wkx) Віетнам — камуністычная краіна, і сьцягі тут паўсюль. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/33.mp4?v=muydfydkvo0o) [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/34.mp4?v=muydfyvlkv9k) Неад’емная частка віетнамскага побыту — маленькія пластыкавыя табурэткі. ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/35.avif?v=mptkxoyfjsxl) У Азіі вельмі шмат месцаў, дзе можна паесьці. Мясцовыя пераважна ядуць не дома, а ў невялікіх вулічных ядальнях. Часам яны амаль ніяк не пазначаныя: проста крэслы і столікі на тратуары. Асабліва гэта прыкметна ўдзень і ўвечары. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/36.mp4?v=muydfzhr1knwa) ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/37.avif?v=mptkxox7el1h) Раніцай чацьвертага дня заварваю каву ў сквэры. [Video](https://anatollatotin.me/coffee/images/2024.10.02.hanoi.mp4?v=muyd2wrdj7809) У Віетнаме існуе рытуал папяровых ахвяраваньняў: рытуальную паперу спальваюць, каб праз агонь адправіць у сьвет духаў грошы, рэчы і іншыя дары. Часта спальваюць проста на зямлі, часам — у мэталічных урнах. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/38.mp4?v=muydg0411byq2) [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/39.mp4?v=muydg0obsf9x) Гэта могуць быць папяровыя грошы, запіскі, лісты з срэбным або залатым пакрыцьцём і нават папяровыя копіі рэчаў: адзеньне, тэлефоны, дамы, аўтамабілі. Гэта нешта накшталт сумесі будызму, даасізму і культу продкаў. У Віетнаме выгадна купляць тэхніку Apple: цэны і без таго добрыя, плюс можна вярнуць ПДВ. Прыглядаюся да куплі MacBook, але патрэбнай канфігурацыі няма. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/44.mp4?v=muydg4pge9my) У Эплсторах я заўсёды раблю сэлфі на ноўтбуках і адкрываю ў браўзэры [партфоліё Artdictators](https://artdictators.com/super/). Паводле традыцыі адпраўляем сабе паштоўку. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/75.mp4?v=muydgftg1n7o7) Гэта быў першы выпадак прыкладна за 15 гадоў, калі паштоўка так і не дайшла )-: Яшчэ адно відэа ў калекцыю «Людзі за справай»: [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/46.mp4?v=muydg5s42oajc) [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/80-mob.mp4?v=muigyknbpoz8) [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/45.mp4?v=muydg56j1iduo) І знак у калекцыю знакаў: [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/47.mp4?v=muydg6ais1fi) ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/48.avif?v=mptmspoi42di) Віетнамцы (у дадзеным выпадку пакуль будзем казаць пра ханойцаў) любяць расьліны. Вырошчваюць іх у гаршках, выстаўляюць на вуліцы і балконы. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/49.mp4?v=muydg6ye2lwxd) ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/50.avif?v=mptnvh6xakid) У горадзе шмат разгалістых дрэваў, якія даюць прыемны цень. А гэта важна: на вуліцы больш за 30 градусаў і вільготна. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/52.mp4?v=muigxuultd66) [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/51.mp4?v=muydg7mb202sq) Сустракаюцца вельмі цікавыя дрэвы. Здаецца, гэта баньян — від фікуса. Ён нарошчвае ствол за кошт каранёў, што звісаюць. Калі яны дасягаюць зямлі, то ўкараняюцца, таўсьцеюць і ператвараюцца ў дадатковыя ствалы. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/53.mp4?v=muydg8bb3kscg) [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/54.mp4?v=muydg95qspqx) У Віетнаме такія дрэвы часта растуць каля пагодаў, храмаў і абшчынных дамоў. На другім фота баньян расце якраз каля храма: уваход зьлева ад ствала. Адна з фірмовых страваў Віетнама — спрынг-ролы: гародніна з мясам, загорнутыя ў рысавую паперу, але могуць быць і проста агародніннымі. Гуляючы па вуліцы, мы наўздагад выбралі [установу](https://maps.app.goo.gl/E1c7tnoHkkwe3jJ17), якая спадабалася нам звонку. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/57.mp4?v=muydg9r03f8of) Спрынг-ролы робяць з рознымі начынкамі. Яны бываюць смажаныя ў алеі або «сырыя». Да ежы ў Віетнаме часта падаюць часнок з перцам, ахапак зеляніны і вадкасьць з марынаванай гароднінай — ці то кальрабі, ці то дайкон. ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/58.avif?v=mptr6avpbc0k) ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/61.avif?v=mptr66xyc4ca) ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/77.jpg?v=mq2g7saq1a41b) Аказваецца, гэтая ўстанова ўключаная ў каталог «Мішлен». Магчыма, смажанае ў алеі не надта карыснае, але тое, што яно смачнае, — факт! Сюды ходзяць і мясцовыя. Гэта добры знак таго, што месца не толькі для турыстаў. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/59.mp4?v=muigy14kbv6k) [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/60.mp4?v=muydgb329ef8) Семкі: ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/65.avif?v=mptv3p448akd) На ніжняй паліцы — в'етнамскія семкі з рознымі смакамі: какосавыя, салёныя і іншыя. Нам яны вельмі падабаюцца. За паездку проста ад'ядаемся імі. Закускі да піва: ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/66.avif?v=mptv3nvj41lr) З курынымі лапкамі ў мяне зьвязаная гісторыя з 2012 году. Мы зайшлі ў мясцовую ўстанову. Абсалютна мясцовую: меню было толькі на в'етнамскай мове. Замовілі піва, і да яго трэба было нешта замовіць. У такіх выпадках ёсьць два спосабы: паглядзець, што стаіць на сталах у мясцовых, і паказаць пальцам са словамі «зыс»; або наўздагад ткнуць у меню. Я выбраў другі шлях. Прынесьлі смажаныя ў фрыцюры курыныя лапкі. Тады я не змог іх зацаніць: спрабаваў есьці, абгрызаў. Думаю, трэба было есьці цалкам, але я не наважыўся. Гістарычна Кітай моцна ўплываў на Віетнам. Да XX стагодзьдзя Віетнам культурна быў для Кітаю прыкладна тым жа, чым Карэя ці Японія — самастойнай краінай, але такой, што знаходзілася глыбока ў кітайскай цывілізацыйнай арбіце. Да 939 году поўнач Віетнаму, гэта значыць рэгіён сучаснага Ханою, знаходзілася пад уладай кітайскіх дынастый. Таму стары Віетнам выглядае больш «кітайскім»: сустракаюцца храмы, убудаваныя проста ў жылое асяродзьдзе. Іх лёгка не заўважыць — часам відаць толькі ўваходную групу. Уваход у адзін з найстарэйшых будыйскіх храмаў. Калі верыць перакладу, ён называецца «Храм сьвятога каменя». [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/63.mp4?v=muydgc6ue3nv) Уваход у храм «Усходняя краіна». На шыльдзе ўнізе напісана: «Пабочным асобам просьба не пакідаць транспарт на тэрыторыі жылога двара». Гэта цікавая асаблівасьць Ханою: многія старыя храмы і абшчынныя дамы літаральна ўбудаваныя ў жылыя кварталы. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/62.mp4?v=muydgbn2fujk) У Ханоі ёсьць [вузкая вуліца, па якой некалькі разоў на дзень праходзяць цягнікі](https://maps.app.goo.gl/cdGT5GmrhuqwzpEA8). Гэта не турыстычныя цягнікі, а звычайныя цягнікі нацыянальнай чыгуначнай сеткі Віетнаму. Шлях пабудавалі яшчэ францускія каляністы на пачатку XX стагодзьдзя. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/67.mp4?v=muigy6ug1ac1i) [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/68.mp4?v=muigy80gw54w) Горад паступова разрастаўся вакол чыгуначных шляхоў. Зямля дарагая, таму дамы будавалі ўсё бліжэй і бліжэй да чыгункі. Раней гэта быў звычайны раён. Але сацсеткі зрабілі вуліцу папулярнай, і цяпер яна ўжо занадта турыстычная. Мне такія месцы не падабаюцца: яны ўспрымаюцца хутчэй як атракцыён, чым як жывая частка гораду. Вырашаем не чакаць цягнік. Але сустракаем кісулю. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/69.mp4?v=muigy9abdghq) Ленін і дзеці. І мапэд. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/70.mp4?v=muydgdaqk8qu) Вядома, у Ханоі ёсьць в'етнамскія рэчавыя рынкі. Там можна знайсьці любы брэнд — ад Абібаса да Дольчы-энд-Бананы. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/74.mp4?v=muydgf32pbc3) Заўважыў, што ў Ханоі любяць дэкаратыўных сабачак. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/71.mp4?v=muydgdszirtl) [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/79-mob.mp4?v=muydghasgm6q) А катоў у Віетнаме сустрэнеш рэдка, бо слова «кот» (mèo) па-в'етнамску крыху сугучнае са словам «бедны» (nghèo). Таму існуе забабон, што кацінае мяўканьне асацыюецца з беднасьцю або няўдачай. У такія дні лёгка натоптваеш пару дзясяткаў кілямэтраў. У Віетнаме на кожным кроку прапануюць масаж. У прыватнасьці, шмат установаў з шыльдамі Foot Massage. Мы вырашылі зайсьці. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/40.mp4?v=muydg2lob8lj) [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/41.mp4?v=muydg3579qtt) Спачатку ногі замочваюць у нечым накшталт рамонкавага настою. Потым расціраюць і масажуюць. Прыемна. Але, калі шчыра, я адчуваю дыскамфорт у падобных установах. Ніяк не магу пазбавіцца ад думкі, што масажысткі думаюць нешта кшталту: «Ну што, падабаецца табе, вялікая сьмярдзючая белая малпа». ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/16.avif?v=mpr35376akss) ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/15.avif?v=mpr3554vbb93) ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/14.avif?v=mpr3554sbxz1) Сэлфі дня: ![](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/64.avif?v=mpturotl64kt) Па картах знайшлі [месца з неверагодна смачнымі булачкамі](https://maps.app.goo.gl/3yUDn6UEuShx14vb9). [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/73.mp4?v=muydgedx275wy) Яно аказалася даволі папулярным. Пакуль чакаем замову, завяршаю гэты дзень здымкай корка з байкаў. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/images/24.mp4?v=muydfvtfqb07) Далей: [Міні-круіз па бухте Халонг](https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/cruise/) [Абмеркаваць допіс у Тэлеграме](https://t.me/anatollatotinme/47). 3−4 кастрычніка 2024 Далей у [«В'етнам 2024»](https://anatollatotin.me/vietnam/2024/): ## [Міні-круіз па бухте Халонг →](https://anatollatotin.me/vietnam/2024/cruise/) [![У бухце Халонг на поўначы В’етнама налічваецца да 2000 астравоў і астраўкоў. Яны выглядаюць як скалы, якія «растуць» з мора. Стала цікава ўбачыць іх ужывую. Спантанна адправіліся ў міні-круіз. Расказваю, што спадабалася ў такім фармаце падарожжа, а што аказалася лішнім. Трошку душню і абясцэньваю некаторыя моманты. Даю рэкамендацыі, якой павінна быць вандроўка па бухце Халонг.](https://anatollatotin.me/vietnam/2024/cruise/cover/cruise-poster.avif?v=mrc9xjx5s8l)](https://anatollatotin.me/vietnam/2024/cruise/) --- Source: https://anatollatotin.me/l/be/vietnam/2024/hanoi-1/ Language: be