# Сядзіба Святопалк-Чацвярцінскіх у Жэлудку На [Яндэкс](https://yandex.by/maps/-/CDFd6DzC) і [Гугл](https://maps.app.goo.gl/Y2S2sVqwe6rSWpjQ8) мапах. За многія стагодзьдзі ўладальнікамі Жэлудку былі Палуьбінскія, Сапегі, Фрацкевіч-Радзімінскія, Цызэнгаўзэны. На пачатку XX стагодзьдзя маёнтак перайшоў да Святопалк-Чацвярцінскіх як пасаг жонкі. Менавіта яны збудавалі тут асабняк у стылі мадэрн і неабарока. Цікавы факт з інтэрнэту: Святопалк-Чацвярцінскія лічылі сябе нашчадкамі князя Рурыка. Дакладней — Сьвятопалка Ізяславіча, унука Яраслава Мудрага з роду Рурыкавічаў. Аднак сучасная генэтычная экспэртыза ня здолела пацьвердзіць гэтае паходжаньне. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/1.mp4?v=muyd1hqkx397) Будоўля сядзібы пачалася ў 1907 годзе і завяршылася ўжо ў 1908-м. Гэта не першая вялікая будыніна, якую я сустракаў, узьведзеная за адзін-два гады — і гэта мяне ўражвае. Праект палаца стварыў модны ў той час польска-італьянскі архітэктар Уладзіслаў Марконі. Ён таксама ўдзельнічаў у будаўніцтве палаца Пуслоўскіх у Косаве. Кажуць, раней на тэрыторыю сядзібы можна было ўваходзіць вольна. Цяпер уваход каштуе 10 беларускіх рублёў. На тэрыторыі захаваліся некаторыя гаспадарчыя пабудовы. Напрыклад, у зарасніках можна разгледзець стайню. ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/20.avif?v=mj05b8clkzy7) ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/21.avif?v=mj05b8dzeifx) Адна яе палова цалкам закінутая. ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/23.avif?v=mj05b8gu6x16) У другой і цяпер трымаюць коней. ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/22.avif?v=mj05b8fnaocc) Абходзім сядзібу: [Video](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/36.mp4?v=muyd1k802fhet) Будынак усё яшчэ перадае сваю былую прыгажосьць, але паступова разбураецца. ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/30.avif?v=mj05b8t8c2bl) ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/31.avif?v=mj05b8upfyew) ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/32.avif?v=mj05b8wuac42) ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/33.avif?v=mj05b8xr9647) ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/34.avif?v=mj05b916f5ik) ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/35.avif?v=mj05b930dhsy) Гісторыя сядзібы: З 1908 па 1939 год яна належала Святопалк-Чацвярцінскім. Пасьля распаду Расейскай імпэрыі гэтыя землі адышлі Польшчы, што дазволіла сям’і захаваць уладаньне. Але ў 1939 годзе тэрыторыя перайшла да Савецкага Саюзу — сядзібу нацыяналізавалі. Апошні ўладальнік, Людвік Святопалк-Чацвярцінскі, падчас Другой сусьветнай вайны быў сасланы ў канцлягер Аўсьвенцым, дзе і загінуў у 1941 годзе. З 1941 па 1944 гады ў будынку знаходзіўся нямецкі вайсковы шпіталь. У пачатку 1960-х сядзібу перадалі вайсковай часьці ППА. Тут разьмясьцілі клюб, а магчыма, і жылі афіцэрскія сем’і. Што адбывалася ў будынку з 1983 па 1991 год — нявядома. У 1992 годзе сядзібу перадалі аднаму з падразьдзяленьняў Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, што займалася мэханізацыяй сельскай гаспадаркі. Гаспадарчая дзейнасьць амаль не вялася, затое праходзілі здымкі кінафільмаў і музычных кліпаў. Найбольш вядомы — фільм жахаў 2010 году «Масакра» пра мядзьведзя-пярэваратня, зьняты паводле старых беларускіх паданьняў. Хадзілі чуткі, што падчас здымак група ўчыніла пажар дзеля эфэкту апалёных сьцен, аднак, па сьлядах відаць, што выкарыстоўвалі чорную фарбу: ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/26.avif?v=mj05b8n76h3w) У 2014 годзе сядзібу прадалі з аўкцыёну. Яе набылі інвэстары з Масквы. Умовай валоданьня было аднаўленьне будынку, але гэтага не адбылося. Потым іх пазбавілі права ўласнасьці, і цяпер дом ізноў стаіць без гаспадара. Ад арыгінальных інтэр’ераў нічога не засталося. ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/5.avif?v=mj05b7jc8jlq) ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/25.avif?v=mj05b8kx3npn) Хіба што — лесьвіца: ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/2.avif?v=mj05b7gg6c4j) ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/3.avif?v=mj05b7fl5zsf) Мабыць, лесьвіца — самае прыгожае месца ў палацы. Паводле Інстаграму, дзеля яе сюды прыяжджаюць турысты. ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/4.avif?v=mj05b7if51km) ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/17.avif?v=mj05b86qbrcz) Антон вывучае падваконьне: ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/37.avif?v=mj05b97y5acy) Дзьверы: ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/6.avif?v=mj05b7ki8lg8) ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/7.avif?v=mj05b7me8ryb) Сандрык: ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/8.avif?v=mj05b7nsbdi4) Камін: ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/9.avif?v=mj05b7q1c70f) Розэткі: ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/10.avif?v=mj05b7q84arg) ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/11.avif?v=mj05b7ro1v4b) Сьляды савецкага пэрыяду: ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/12.avif?v=mj05b7tg2mhk) ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/18.avif?v=mj05b8985949) ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/13.avif?v=mj05b7vwgamg) ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/19.avif?v=mj05b8b3emvh) Улетку ў палацы жывуць ластаўкі (глядзіце відэа са гукам): [Video](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/14.mp4?v=muyd1ib9193ir) [Video](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/15.mp4?v=muyd1j0f11ufs) Ластаўкі лётаюць не пастаянна — толькі калі нехта заходзіць унутр. Так птушкі адганяюць чужынцаў ад сваіх гнёздаў. [Video](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/24.mp4?v=muyd1joz7ish) Тое, што сядзіба была ўзьведзеная ў 1908 годзе, наштурхнула мяне на думку: чалавек дрэнна ўсведамляе, у якім гістарычным моманце ён знаходзіцца. Менш чым празь дзесяць гадоў пасьля будоўлі краіна, дзе стаяў гэты дом, перастала існаваць. Калі б людзі тады гэта разумелі, яны, магчыма, не будавалі б палацаў, а прадавалі зямлю. Але, знаходзячыся ўнутры працэсу, здаецца, што ўсё будзе вечным. Чым даўжэй выглядае эпоха, тым больш непарушнай яна ўспрымаецца. ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/27.avif?v=mj05b8opa7mq) ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/28.avif?v=mj05b8pb9fr4) ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/29.avif?v=mj05b8s4ap3q) Хоць палац у Жэлудку быў уражлівы, Святопалк-Чацвярцінскія бывалі тут нячаста, аддаючы перавагу жыцьцю ў Варшаве. І гэты факт ізноў прымушае задумацца: [хто ж такія беларусы](https://anatollatotin.me/belarus/who-are-belarusians/)? Традыцыйнае сэлфі: ![](https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/images/16.avif?v=mj05aiwyh18o) Варта наведаць. 4 жніўня 2023 Чытайце далей: [Хто такія беларусы? Роздумы, навеяныя падчас падарожжа па Беларусі. Спроба ўпарадкаваць інфармацыю і паспрабаваць адказаць самому сабе на пытаньне.](https://anatollatotin.me/belarus/who-are-belarusians/) [![Візіт на завод навёў на разважанні пра месца наручных стрэлкавых гадзіннікаў у сучасным свеце.](https://anatollatotin.me/belarus/luch/cover/card.avif?v=mizxdov854ia) Мінскі гадзіннікавы завод «Луч»](https://anatollatotin.me/belarus/luch/) [Адзін дзень на возеры Хатомля](https://anatollatotin.me/oneday/2026.june.khatomlya/) [Video](https://anatollatotin.me/oneday/2026.june.khatomlya/cover/2026.06.14.cover.mp4?v=muyd4clfwxxc) [Адзін дзень у красавіку](https://anatollatotin.me/oneday/2025.april.snow/) [Video](https://anatollatotin.me/oneday/2025.april.snow/cover/april2025-mob.webm?v=mh4tyb1c1woo4) --- Source: https://anatollatotin.me/l/be/belarus/chetvertinsky-palace/ Language: be Published: 2026-06-01T00:00:00.000Z